Phát huy truyền thống Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và nâng cao uy tín, vị thế của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên trên trường quốc tế

Ban biên tập trân trọng giới thiệu bài diễn văn của Hiệu trưởng PGS. TS Nguyễn Văn Nội tại Lễ kỷ niệm 60 năm truyền thống Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội - Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh (Hà Nội, ngày 12/11/2016).

Kính thưa Đồng chí Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương, các đơn vị đối tác và bạn bè thân thiết trong và ngoài nước,

Kính thưa các thầy cô nguyên là lãnh đạo trường, các thế hệ cán bộ giảng viên, sinh viên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường ĐHKHTN thân mến.

Hôm nay trong không khí phấn khởi và tự hào, Trường ĐHKHTN long trọng kỉ niệm 60 năm truyền thống và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ hai. Lời đầu tiên cho phép tôi thay mặt tập thể lãnh đạo nhà trường, toàn bộ cán bộ, giảng viên, sinh viên của Trường nhiệt liệt chào mừng và chân thành cảm ơn đồng chí Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam cùng toàn thể quí vị đại biểu đã có mặt cùng chia sẻ niềm vui lớn ngày hôm nay cùng đại gia đình Trường ĐHTHHN - Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN. Sự có mặt của Chủ tịch nước và quý vị đại biểu không chỉ thể hiện sự quan tâm đặc biệt, tình cảm quý báu mà còn là nguồn động viên lớn lao với toàn bộ cán bộ, giảng viên, sinh viên Nhà trường.

Kính thưa Chủ tịch nước, kính thưa các quí vị đại biểu,

Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội được thành lập và chính thức đi vào hoạt động ngày 15/10/1956 với khóa học đầu tiên gồm 430 sinh viên do GS. Ngụy Như KonTum làm hiệu trưởng. Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, các thế hệ thầy và trò của Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội đã có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp giáo dục đại học nước nhà. Ngay trong thời điểm ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhà trường vẫn không ngừng trưởng thành cả về quy mô, chất lượng cũng như về cơ cấu tổ chức điều hành, tạo tiền đề cho sự phát triển sau này. Trong những năm tháng khói lửa ấy, biết bao thế hệ cán bộ và sinh viên nhà trường đã xếp bút nghiên lên đường đánh Mỹ. Nhiều người đã ngã xuống, làm nên một “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ” như Nguyễn Văn Thạc, Lê Anh Xuân, Chu Cẩm Phong, Nguyễn Trọng Định,…Sau gần 40 năm xây dựng và phát triển, Trường đã có những thành tựu quan trọng làm nền tảng cho sự phát triển các ngành khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn của Việt Nam, bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, xây dựng CNXH ở miền Bắc, thống nhất đất nước.

Trước yêu cầu phát triển của giáo dục đại học nước nhà, ngày 10/12/1993 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 97/NĐ-CP về việc thành lập ĐHQGHN trên cơ sở sắp xếp và tổ chức lại một số trường đại học và viện nghiên cứu khoa học ở Hà Nội. Trường ĐHKHTN được thành lập, chính thức đi vào hoạt động với tư cách là trường đại học thành viên của ĐHQGHN từ tháng 9/1995 là sự tiếp nối, kế thừa truyền thống 40 năm của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (Trường ĐHTHHN được tách thành hai Trường ĐHKHTN & ĐHKHXH&NV). Từ đó, với đội ngũ cán bộ lãnh đạo năng động và tâm huyết, đội ngũ cán bộ giảng dạy có trình độ chuyên môn cao, trong cơ chế mới với quyền tự chủ cao của ĐHQGHN và được Nhà nước quan tâm đầu tư, Trường đã có những bước phát triển nhanh chóng, khẳng định được vị trí “trường đại học trọng điểm” trong hệ thống các trường ĐH của Việt Nam.

Kính thưa Chủ tịch nước, kính thưa các quí vị đại biểu,

60 năm qua được sự quan tâm đặc biệt của các cấp lãnh đạo Đảng và nhà nước. Trường ĐHKHTN đã xác định cho mình một sứ mệnh là: “Trường đại học nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu phát triển và chuyển giao tri thức thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên, góp phần xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước”. Để thực hiện sứ mệnh ấy, Trường luôn tiên phong trong sự nghiệp đổi mới giáo dục đại học, đặc biệt là tập trung vào 3 nhiệm vụ chính, đó là phát triển đội ngũ, giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao đặt ra thách thức lớn cho các trường đại học trong nước nói chung và Trường ĐHKHTN nói riêng. Trong 60 năm xây dựng và phát triển, Trường đã xây dựng được đội ngũ cán bộ tâm huyết, có trình độ cao, bao gồm 40% giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư; 92% giảng viên có học vị tiến sĩ và tiến sĩ khoa học. Năng lực hội nhập quốc tế của cán bộ được nâng lên rõ rệt, thể hiện ở trình độ chuyên môn nghiệp vụ, khả năng sử dụng ngoại ngữ trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Cho đến nay, Trường có 8 khoa, 1 trường THPT Chuyên, 7 Trung tâm nghiên cứu, 1 phòng thí nghiệm trọng điểm cấp nhà nước và 5 phòng thí nghiệm trọng điểm cấp ĐHQGHN.

Kính thưa chủ tịch nước, kính thưa các quí vị đại biểu,

Vai trò và vị thế của Trường ĐHKHTN còn được thể hiện qua các đề tài dự án chuyển giao khoa học công nghệ. Đề tài nghiên cứu phục vụ chiến đấu của quân và dân cả nước, như  Đề tài nghiên cứu chống bom lade, bom từ trường của khoa Vật lý, Đề tài điều tra tài nguyên thiên nhiên Việt Bắc, điều tra địa chất, thăm dò khoáng sản vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Bắc bộ phục vụ công tác phân vùng kinh tế, quy hoạch địa lý và phát triển kinh tế địa phương của khoa Địa lý - Địa chất...Tất cả những công trình đó là công sức, trí tuệ của đội ngũ thầy và trò nhà trường, góp phần vào công cuộc giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước. Trong những năm gần đây Trường đã thực hiện nhiều đề tài có giá trị khoa học và thực tiễn cao, như các sản phẩm tân dược từ nấm linh chi, sản phẩm màng lọc máu và dịch tiêm truyền, công nghệ dự báo thời tiết,.....Từ những công trình nghiên cứu khoa học đó, Trường có nhiều tập thể và cá nhân được nhận giải thưởng Nhà nước, giải thưởng Kovalevskaia, giải thưởng L’Oréal,...Đặc biệt, trong 3 lần xét tặng Giải thưởng Tạ Quang Bửu -giải thưởng danh giá nhất cho công trình nghiên cứu về khoa học cơ bản, Trường đã có 2 công trình được trao tặng Giải thưởng(1 giải thưởng lần thứ nhất và 1 giải thưởng cho nhà khoa học trẻ nhất).

Từ nhiều năm nay, Trường luôn nằm trong nhóm các cơ sở nghiên cứu hàng đầu Việt Nam về khoa học cơ bản trong lĩnh vực Khoa học tự nhiên. Trường đã từng bước hình thành được các trường phái nghiên cứu hội nhập quốc tế. Nhiều chương trình, dự án hợp tác, hướng nghiên cứu lớn đã và đang được triển khai, thu hút được sự tham gia của nhiều nhà khoa họcuy tín trong và ngoài nước. Hàng năm các cán bộ khoa học của trường đã công bố hơn 200 công trình trên các tạp chí uy tín thuộc danh mục ISI, một số công trình được công bố trên các tạp chí hàng đầu thế giới như NATURE.

Với vị thế là trường đại học hàng đầu về đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học cơ bản, Trường đã tư vấn hiệu quả cho các bộ, ban, ngành trung ương và địa phương trong những chính sách và vấn đề liên quan đến giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ. Trường cũng đã giúp đỡ nhiều trường đại học trong nước đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên và xây dựng chương trình đào tạo.

Kính thưa Chủ tịch nước, kính thưa các quí vị đại biểu,

Trên con đường xây dựng và phát triển, phát huy thế mạnh của một trường đại học khoa học cơ bản hàng đầu của đất nước, Trường đã có nhiều đóng góp tích cực, tiên phong trong việc nâng cao chất lượng đào tạo hướng tới chuẩn mực quốc tế. Trường là cơ sở giáo dục đại học đầu tiên trong cả nước triển khai đào tạo học sinh trung học phổ thông chuyên, các chương trình đào tạo cử nhân khoa học tài năng, các bậc đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ và tiến sĩ khoa học. Đặc biệt, trong 20 năm qua, chất lượng của hệ đào tạo cử nhân khoa học tài năng đã được dư luận trong nước và quốc tế đánh giá cao. Chương trình thực sự đã khởi nguồn cho một mô hình mới về bồi dưỡng và đào tạo tài năng ở bậc đại học của nước nhà. Đến nay nhiều trường đại học của cả nước đã tổ chức các chương trình đào tạo cử nhân tài năng, kỹ sư tài năng và  cử nhân hoặc kỹ sư chất lượng cao. Đây là tiền đề để các trường thực hiện các chương trình tiên tiến hướng đến chất lượng quốc tế sau này; góp phần tích cực thực hiện chiến lược phát hiện, bồi dưỡng và đào tạo nhân tài cho đất nước.

Trường là đơn vị tiên phong của ngành giáo dục đại học trong việc thực hiện hội nhập quốc tế về đào tạo, với việc triển khai nhiều chương trình tiên tiến, đạt chuẩn quốc tế bậc đại học và các chương trình đào tạo sau đại học, với đối tác là các trường đại học thuộc nhóm 200 trường đại học hàng đầu  thế giới. Thông qua các chương trình này, trường đã mời được nhiều giáo sư quốc tế nổi tiếng đến giảng dạy và thu hút được nhiều sinh viên, học viên quốc tế đến học tập; tăng cường mạnh mẽ hợp tác quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Trường ĐHKHTN là đơn vị tiên phong trong việc thực hiện kiểm định chất lượng các chương trình đào tạo, là đơn vị đầu tiên và duy nhất của cả nước có nhiều chương trình đào tạo được kiểm định theo bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng của Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á, AUN. Cho đến nay Trường đã có 6 chương trình được đánh giá và đạt kết quả cao (trong đó có 2 chương trình đạt kết quả cao nhất Việt Nam và thứ 2 của Đông Nam Á). Đặc biệt, tháng 1/2017, trường ĐHKHTN sẽ là trường đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á tham gia đánh giá kiểm định cấp đơn vị theo bộ tiêu chuẩn AUN.

Hệ THPT chuyên của Trường luôn là địa chỉ tin cậy của cả nước, là nơi ươm mầm tài năng cho các thế hệ học sinh Việt Nam. Trong những năm trở lại đây,  Trường THPT chuyên thuộc Trường ĐHKHTN luôn là đơn vị dẫn đầu cả nước về số lượng học sinh đại diện Việt Nam tham gia và đạt giải cao tại các kỳ thi Olympic, các kỳ thi khoa học kỹ thuật khu vực và quốc tế. Đặc biệt, GS.Ngô Bảo Châu – cựu học sinh chuyên Toán tin của Trường đã được nhận giải thưởng Fields danh giá về Toán học năm 2010.

Kính thưa Chủ tịch nước, kính thưa các quí vị đại biểu,

Trường ĐHKHTN đã có 60 năm xây dựng và trưởng thành. Trong sổ vàng truyền thống của nhà trường đầy ắp những thành tích vẻ vang về đào tạo và nghiên cứu khoa học, đóng góp xuất sắc vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, được Đảng và Nhà nước ghi nhận, đó là Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập Hạng Nhất, cùng Danh hiệu Anh hùng Lao động của Khối trung học phổ thông Chuyên Toán Tin và Danh hiệu Anh hùng Lao động của Khoa Hóa học. Năm nay, đúng vào sự kiện trọng đại kỷ niệm 60 năm thành lập Trường, chúng ta lại vui mừng và tự hào được Chủ tịch nước trao tặng Huân Chương Hồ Chí Minh lần thứ 2. Những thành tựu ấy là kết quả của sự đoàn kết, kế thừa truyền thống và phát huy hệ giá trị cốt lõi: Chất lượng xuất sắc, Đổi mới và sáng tạo, Trách nhiệm xã hội cao, Hợp tác và thân thiện; sự nỗ lực không ngừng, vượt qua mọi khó khăn thử thách với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Trong ngày truyền thống hôm nay, chúng ta phấn khởi và tự hào được chứng kiến sự trưởng thành cũng như sự đóng góp cống hiến của các thế hệ cán bộ và sinh viên Nhà trường đã tô thắm và làm rạng rỡ thêm truyền thống, danh tiếng, uy tín và thương hiệu của Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN.

Có được những thành công như ngày hôm nay, Trường ĐHKHTN trân trọng cảm ơn sự quan tâm của các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ. Trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ và chỉ đạo trực tiếp của Bộ GD-ĐT, ĐHQGHN, Thành uỷ Hà Nội; sự ủng hộ quý báu của các Bộ, Ban, Ngành, đoàn thể, các cơ quan trung ương và địa phương, các doanh nghiệp, các đối tác, bạn bè trong nước và quốc tế; sự chia sẻ, đồng hành và cổ vũ của các trường bạn; cũng như sự quan tâm và hỗ trợ của các cơ quan báo chí, truyền thông.

Tại buổi lễ trang trọng này, chúng ta bày tỏ lòng kính trọng và tri ân tới những người thầy thuộc thế hệ đầu tiên đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường ĐHKHTN, trong đó đặc biệt là các vị lãnh đạo tiền bối như GS.Ngụy Như Kon Tum, GS. Phan Hữu Dật, GS. Nguyễn An, GS. Đào Trọng Thi, GS. Nguyễn Văn Mậu, PGS. Bùi Duy Cam.

Kính thưa Chủ tịch nước, kính thưa các quý vị đại biểu,

Trong thời gian tới, trách nhiệm của Nhà trường là phải giữ vững và phát huy hơn nữa vai trò với xã hội, nâng cao uy tín của Trường ĐHKHTN trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam và trên trường quốc tế; kiên trì thực hiện mục tiêu xây dựng Trường ĐHKHTN trở thành trường đại học nghiên cứu tiên tiến; đẩy nhanh tiến độ đưa chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học của một số ngành, chuyên ngành ngang tầm với các trường đại học tiên tiến trong khu vực và quốc tế vào năm 2020; thực hiện thắng lợi Đề án phát triển Trường THPT chuyên KHTN đạt chuẩn quốc tế. Để làm điều đó trước tiên Nhà trường cần tập trung triển khai tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

1.   Tạo sự đồng thuận cao, tinh thần cộng đồng trách nhiệm vì sự phát triển của Trường, uy tín và thương hiệu của ĐHQGHN. Xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, thân thiện, trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, luôn hướng đến hiệu quả và chất lượng cao.

2.   Tiếp tục thực hiện đổi mới toàn diện quản trị đại học, thực hiện quản trị đại học tiếp cận theo chất lượng, số lượng và hiệu quả sản phẩm đầu ra; quản lý tích hợp để nâng cao hiệu quả các nguồn lực thực hiện nhiệm vụ.

3.   Phát triển đội ngũ cán bộ, viên chức từng bước đạt chuẩn khu vực và quốc tế. Triển khai các giải pháp đột phá để tuyển dụng, thu hút cán bộ giỏi về làm việc tại Trường.

4.   Tăng cường các điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo. Điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực trong nước và tiếp cận với trình độ của các trường đại học tiên tiến trên thế giới.

5.   Thực hiện các giải pháp đột phá nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động KHCN. Kết hợp chặt chẽ nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng triển khai, giữa nghiên cứu khoa học với đào tạo, đặc biệt là đào tạo sau đại học.

Để thực hiện thành công các nhiệm vụ kể trên, tập thể cán bộ sinh viên của Nhà trường phải vượt qua rất nhiều khó khăn và  thách thức. Tuy nhiên, với tinh thần quyết tâm cao của cán bộ viên chức sinh viên Nhà trường, sự quan tâm đầu tư của Chính phủ và các Bộ, Ngành; sự chỉ đạo sâu sát, trực tiếp, quyết sách ưu tiên đầu tư của Bộ GD-ĐT, ĐHQGHN đã và đang dành cho Nhà trường;  tinh thần quyết tâm, sáng tạo, tiên phong, sự đồng thuận và trách nhiệm cao của lãnh đạo quản lý các cấp, của toàn thể cán bộ viên chức, học sinh, sinh viên Nhà trường, Trường ĐHKHTN nhất định sẽ hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ đã đề ra, xây dựng Trường trở thành trường đại học nghiên cứu nằm trong nhóm 100 trường đại học hàng đầu Châu Á vào năm 2020.

Kính thưa Chủ tịch nước, kính thưa các quý vị đại biểu,

Thưa toàn thể các thế hệ cán bộ thầy, cô giáo và sinh viên,

Nhìn lại chặng đường 60 năm xây dựng và phát triển, chúng ta phấn khởi và tự hào về những thành tựu xuất sắc đã đạt được. 60 năm đó cũng đã tạo nên một truyền thống tốt đẹp, một giá trị văn hóa Tổng hợp và một hành trang đầy đủ, một bản lĩnh kiên cường để vững bước tiến vào tương lai. Trước mắt chúng ta có rất nhiều khó khăn và thách thức, nhưng mục tiêu, định hướng và các giải pháp cơ bản cho phát triển đã được xác định rõ. Chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng rằng, với truyền thống 60 năm và tâm huyết của các thế hệ cán bộ và sinh viên Nhà trường, với sự ủng hộ, giúp đỡ, hợp tác chí tình, hiệu quả của xã hội, của các tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp, các trường đại học bạn bè trong nước và quốc tế, Trường ĐHKHTN, được sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước và sự giúp đỡ của các Bộ, Ban, Ngành trung ương và địa phương, nhất định sẽ vượt qua mọi khó khăn, thử thách, thực hiện thành công mục tiêu chiến lược đã đề ra, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội.

Một lần nữa cho phép tôi thay mặt toàn thể cán bộ viên chức và sinh viên Nhà trường, xin chân thành cảm ơn và kính chúc Chủ tịch nước, các quý vị đại biểu, cùng toàn thể các thầy, các cô nguyên là lãnh đạo Nhà trường, các nhà giáo lão thành, các thế hệ cán bộ viên chức, học viên và sinh viên sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn!

Nhà tài trợ

>